Tony Bennett: Ikona jazzu i popu, niezapomniany głos Ameryki.

7

Tony Bennett, urodzony jako Anthony Dominick Benedetto 3 sierpnia 1926 roku, był legendarnym amerykańskim piosenkarzem jazzowym i popowym, którego kariera trwała ponad siedem dekad. Zmarł 21 lipca 2023 roku w Nowym Jorku w wieku 96 lat, pozostawiając po sobie bogate dziedzictwo muzyczne i artystyczne. Znany z niezapomnianych utworów takich jak „I Left My Heart in San Francisco”, Bennett był także utalentowanym malarzem i oddanym filantropem, który wraz z żoną Susan Crow założył Frank Sinatra School of the Arts. Jego życie, naznaczone od skromnych początków po międzynarodową sławę, jest świadectwem niezłomnej pasji do sztuki i wytrwałości.

Najważniejsze fakty:

• Wiek: 96 lat (w chwili śmierci)
• Żona/Mąż: Susan Crow (od 2007)
• Dzieci: czworo
• Zawód: Piosenkarz, malarz
• Główne osiągnięcie: Ponad siedem dekad kariery muzycznej, sprzedaż ponad 50 milionów płyt, zdobywca 20 nagród Grammy.

Podstawowe informacje

Dane osobowe i pochodzenie

Anthony Dominick Benedetto, znany światu jako Tony Bennett, przyszedł na świat 3 sierpnia 1926 roku w Long Island City, w nowojorskim Queens. Jego korzenie sięgają Włoch – był synem Johna Benedetto, imigranta z Kalabrii, który przybył do Stanów Zjednoczonych w 1906 roku. Artysta zmarł 21 lipca 2023 roku w Nowym Jorku, w wieku 96 lat. Jego niezwykle długa i aktywna kariera artystyczna trwała od 1949 do 2021 roku, co stanowi imponujący wyczyn w historii przemysłu muzycznego.

Okres aktywności zawodowej i długość kariery

Kariera Tony’ego Bennetta była fenomenem na skalę światową. Rozpoczęta w 1949 roku, trwała nieprzerwanie przez ponad siedem dekad, kończąc się aktywnością w 2021 roku. Ten blisko 72-letni okres twórczej pracy pozwolił mu nie tylko na zdobycie statusu legendy, ale także na wywarcie trwałego wpływu na rozwój muzyki jazzowej i popowej. Jego zdolność do adaptacji, utrzymania wysokiej formy i ciągłego angażowania się w tworzenie muzyki przez tak długi czas jest bezprecedensowa i stanowi inspirację dla kolejnych pokoleń artystów.

Życie prywatne i rodzinne

Pochodzenie i wczesne lata

Tony Bennett, urodzony jako Anthony Dominick Benedetto, dorastał w rodzinie włoskich imigrantów w Nowym Jorku. Wczesne lata jego życia naznaczone były trudnościami materialnymi, które pogłębiły się po przedwczesnej śmierci ojca, Johna Benedetto, gdy Tony miał zaledwie dziesięć lat. Wychowywał się wraz z dwójką starszego rodzeństwa, a te doświadczenia z pewnością ukształtowały jego późniejszą determinację, siłę charakteru i podejście do życia, które przełożyły się na jego artystyczną drogę.

Rodzina i związki

Życie rodzinne Tony’ego Bennetta było ważnym elementem jego biografii. Po trudnych doświadczeniach z dzieciństwa i młodości, artysta założył własną rodzinę. Jego trzecią i ostatnią żoną była Susan Crow, którą poślubił w 2007 roku. Razem z żoną Susan, Tony Bennett angażował się w działalność charytatywną i filantropijną. Jednym z ich wspólnych, znaczących projektów było założenie Frank Sinatra School of the Arts, szkoły artystycznej mającej na celu wspieranie rozwoju młodych talentów.

Kariera muzyczna i artystyczna

Początki kariery i przełom

Pierwsze kroki w świecie muzyki Tony Bennett stawiał jako młody śpiewający kelner w nowojorskich restauracjach. Jego kariera nabrała tempa w 1950 roku, kiedy to, dzięki nagraniu dema utworu „Boulevard of Broken Dreams”, podpisał kontrakt z renomowaną wytwórnią Columbia Records. Ten moment był kluczowym przełomem, otwierającym drzwi do wielkiej kariery, która miała trwać przez następne dziesięciolecia i uczynić go jedną z największych gwiazd muzyki XX i XXI wieku.

Najważniejsze utwory i współprace

Tony Bennett stworzył wiele niezapomnianych utworów, jednak to piosenka „I Left My Heart in San Francisco”, nagrana w 1962 roku, stała się jego artystyczną wizytówką i symbolem. Jego wszechstronność muzyczna objawiła się także we współpracy z innymi artystami. Był pierwszym męskim wokalistą popowym, który zdecydował się na występy z legendarnym big-bandem Counta Basiego, co zaowocowało nagraniem dwóch cenionych albumów. W tym samym roku, 1962, Bennett zagrał historyczny, 44-utworowy koncert w prestiżowej Carnegie Hall, co było niezwykłym wyróżnieniem dla wykonawcy muzyki popularnej.

Powrót na szczyty popularności i współpraca z nowymi pokoleniami

Lata 80. i 90. XX wieku zaznaczyły się spektakularnym powrotem Tony’ego Bennetta na szczyty list przebojów i popularności. Kluczową rolę w tym odrodzeniu odegrał jego syn, Danny Bennett, który objął funkcję menedżera jego kariery. Dzięki tej współpracy, Tony Bennettowi udało się dotrzeć do młodszej publiczności, w tym do „pokolenia MTV”, co pozwoliło mu na odświeżenie swojego wizerunku i muzyki, zachowując jednocześnie swój niepowtarzalny styl. Ten okres przyniósł mu kolejne sukcesy i umocnił jego pozycję jako ikony muzyki.

Ostatnie lata kariery i współpraca z Lady Gagą

Pod koniec swojej niezwykłej kariery, Tony Bennett nawiązał zaskakującą i niezwykle owocną współpracę z Lady Gagą. Owocem tej artystycznej symbiozy były dwa cenione albumy: „Cheek to Cheek” z 2014 roku i „Love for Sale” z 2021 roku. Te wspólne projekty zdobyły uznanie krytyków i publiczności, pokazując wszechstronność Bennetta i umożliwiając mu przekazanie swojego muzycznego dziedzictwa nowym pokoleniom. Ich duet udowodnił, że talent i charyzma nie znają granic wieku czy gatunku muzycznego.

Służba wojskowa i jej wpływ

Przebieg służby w czasie II wojny światowej

W listopadzie 1944 roku, w obliczu trwającej II wojny światowej, Tony Bennett został powołany do służby w armii Stanów Zjednoczonych. Służył jako strzelec piechoty w 63. Dywizji Piechoty, biorąc udział w końcowych, intensywnych działaniach wojennych na terenie Europy. Ten okres był dla niego niezwykle trudny i pozostawił głęboki, często bolesny ślad w jego psychice i światopoglądzie.

Doświadczenia wojenne i ich konsekwencje

Doświadczenia Tony’ego Bennetta z frontu II wojny światowej były traumatyczne. Artysta wielokrotnie opisywał ten czas jako „miejsce w pierwszym rzędzie w piekle”. Szczególnie wstrząsające było dla niego uczestnictwo w kwietniu 1945 roku w wyzwalaniu obozu koncentracyjnego Kaufering, będącego podobozem Dachau. To wydarzenie wywarło na nim niezatarte wrażenie i przyczyniło się do jego późniejszego pacyfizmu. Po zakończeniu wojny, Bennett doświadczył dyskryminacji ze względu na rasowe przepisy panujące w armii – został zdegradowany za zjedzenie posiłku z czarnoskórym przyjacielem z liceum, co było wówczas surowo zakazane.

Nagrody, wyróżnienia i uznanie

Główne nagrody i osiągnięcia (Grammy, NEA Jazz Master, Kennedy Center Honoree)

Tony Bennett był artystą, którego wkład w muzykę został uhonorowany licznymi prestiżowymi nagrodami. W swojej bogatej karierze zdobył aż 20 nagród Grammy, w tym prestiżową nagrodę Lifetime Achievement Award za całokształt twórczości. Jego zasługi dla muzyki jazzowej zostały docenione tytułem NEA Jazz Master, a jego wszechstronny wkład w kulturę amerykańską zaowocował wyróżnieniem Kennedy Center Honoree. Te zaszczyty świadczą o jego niekwestionowanej pozycji i trwałym wpływie na świat sztuki.

Sprzedaż płyt i obecność w historii branży muzycznej

Sukces komercyjny Tony’ego Bennetta był fenomenalny – sprzedał ponad 50 milionów płyt na całym świecie, docierając do milionów słuchaczy i stając się jednym z najlepiej sprzedających się artystów w historii. Jego wkład w branżę muzyczną został również upamiętniony gwiazdą na Hollywood Walk of Fame, co stanowi symboliczne uhonorowanie jego trwałego wpływu na kulturę popularną. Nazwisko Tony Bennett stało się synonimem jakości, klasy i ponadczasowości w świecie muzyki.

Rekordy i wyjątkowe osiągnięcia

Tony Bennett wpisał się do Księgi Rekordów Guinnessa jako najstarsza osoba, która wydała album z nowym materiałem. Dokonał tego w wieku 95 lat i 60 dni, co jest niezwykłym dowodem jego nieustającej aktywności, pasji do tworzenia muzyki i zdolności do inspirowania nawet w bardzo zaawansowanym wieku. Ten rekord podkreśla jego wyjątkowość i długowieczność kariery, stanowiąc inspirację dla wielu artystów na całym świecie.

Artystyczne pasje i technika wokalna

Malarska twórczość Tony’ego Bennetta

Poza karierą muzyczną, Tony Bennett posiadał również talent malarski. Swoje obrazy podpisywał swoim prawdziwym nazwiskiem, Benedetto, podkreślając swoją artystyczną tożsamość w tej dziedzinie. Jego prace malarskie zyskały uznanie i trafiły do stałych kolekcji renomowanych instytucji, w tym do Smithsonian American Art Museum. Ta wszechstronność artystyczna świadczy o jego głębokim zamiłowaniu do sztuki w jej różnorodnych formach.

Technika wokalna i jej wpływ na długowieczność kariery

Jednym z kluczowych czynników umożliwiających Tony’emu Bennettowi tak długą i udaną karierę była jego dbałość o technikę wokalną. Po powrocie z wojny, dzięki funduszom z GI Bill, artysta opanował dyscyplinę „bel canto”. Ta staranna technika pozwoliła mu zachować doskonałą kondycję głosu przez wiele lat, umożliwiając nagrywanie i występowanie aż do późnej starości. Jego umiejętność utrzymania najwyższej jakości wokalnej przez tak długi czas jest świadectwem jego profesjonalizmu i niezachwianego poświęcenia dla sztuki śpiewu.

Działalność filantropijna i poglądy

Założenie szkoły artystycznej

Tony Bennett, wraz ze swoją żoną Susan Crow, aktywnie działał na rzecz społeczności i wspierania sztuki. Jednym z jego najbardziej znaczących osiągnięć filantropijnych było współzałożenie Frank Sinatra School of the Arts w Queens. Ta prestiżowa szkoła artystyczna ma na celu rozwijanie pasji i talentów młodych ludzi w dziedzinie sztuki, tworząc trwałe dziedzictwo dla przyszłych pokoleń. Działalność ta odzwierciedla jego głębokie przekonanie o znaczeniu edukacji artystycznej.

Pacyfizm i jego źródła

Traumatyczne doświadczenia Tony’ego Bennetta z II wojny światowej miały głęboki wpływ na jego światopogląd, czyniąc go zagorzałym pacyfistą. Artysta wielokrotnie podkreślał, że wojna nie jest niczym romantycznym, a jego osobiste przeżycia z frontu utwierdziły go w tym przekonaniu. Jego słowa: „każdy, kto uważa wojnę za romantyczną, najwyraźniej przez żadną nie przeszedł” doskonale oddają jego głęboki humanizm i sprzeciw wobec przemocy, wynikające z osobistych przeżyć.

Stan zdrowia i zakończenie kariery

Diagnoza choroby Alzheimera i jej wpływ na życie

W lutym 2021 roku świat dowiedział się, że u Tony’ego Bennetta zdiagnozowano chorobę Alzheimera już w 2016 roku. Pomimo tej poważnej diagnozy, artysta wykazał niezwykłą siłę ducha i determinację, kontynuując nagrywanie muzyki i występowanie przez pięć lat po postawieniu diagnozy. Jego zdolność do utrzymania aktywności zawodowej w obliczu choroby jest godna podziwu i świadczy o jego niezłomnym charakterze oraz niezmiennej pasji do muzyki.

Emerytura i ostatnie występy

Oficjalne zakończenie kariery koncertowej Tony’ego Bennetta nastąpiło w sierpniu 2021 roku. Jego pożegnalne występy odbyły się w legendarnym Radio City Music Hall, gdzie dał serię koncertów u boku Lady Gagi. Te symboliczne koncerty stanowiły wzruszające zamknięcie niezwykle długiej i owocnej drogi artystycznej, która trwała ponad siedem dekad, pozostawiając trwałe wspomnienia u artysty, jego fanów i całego świata muzyki.

Ciekawostki z życia i kariery

Wczesne występy i zainteresowania

Już jako dziesięcioletni chłopiec, Tony Bennett miał okazję wystąpić podczas oficjalnego otwarcia mostu Triborough, stojąc obok burmistrza Nowego Jorku, Fiorello La Guardii. W szkole średniej Bennett wykazywał talent jako karykaturzysta, a początkowo rozważał karierę w dziedzinie sztuki komercyjnej, co świadczy o jego wczesnym zamiłowaniu do sztuk wizualnych.

Nieoczekiwane fakty i osobiste preferencje

Mimo ogromnego sukcesu komercyjnego, Tony Bennett miał swoje osobiste preferencje dotyczące własnych utworów. Choć jego hit z 1957 roku „In the Middle of an Island” dotarł do 9. miejsca na liście Billboard, artysta szczerze go nienawidził. Ta anegdota pokazuje, że nawet artyści o ugruntowanej pozycji mogą mieć ambiwalentny stosunek do swoich największych przebojów, co dodaje mu ludzkiego wymiaru.

Kluczowe daty w karierze Tony’ego Bennetta

• 1926: Urodzenie Anthony’ego Dominicka Benedetto.
• 1944: Powołanie do armii USA i służba podczas II wojny światowej.
• 1949: Rozpoczęcie oficjalnej działalności zawodowej jako piosenkarz.
• 1950: Podpisanie kontraktu z Columbia Records, początek wielkiej kariery.
• 1962: Nagranie przełomowego utworu „I Left My Heart in San Francisco” oraz historyczny koncert w Carnegie Hall.
• Lata 80. i 90.: Spektakularny powrót na szczyty popularności dzięki nowemu zarządzaniu karierą.
• 2007: Poślubienie Susan Crow, jego trzeciej i ostatniej żony.
• 2014: Wydanie wspólnego albumu „Cheek to Cheek” z Lady Gagą, zdobywającego uznanie.
• 2016: Diagnoza choroby Alzheimera, której istnienie Bennett ukrywał przez lata.
• 2021: Wydanie albumu „Love for Sale” z Lady Gagą i przejście na emeryturę koncertową.
• 2023: Śmierć Tony’ego Bennetta, pozostawiająca po sobie bogate dziedzictwo.

Wybrane nagrody i wyróżnienia Tony’ego Bennetta

Warto wiedzieć: Tony Bennett był synem włoskich imigrantów, a jego ojciec, John Benedetto, przybył do USA w 1906 roku. To pochodzenie z pewnością ukształtowało jego tożsamość i perspektywę życiową, odzwierciedlając doświadczenia społeczności imigranckiej.

Warto wiedzieć: Po powrocie z wojny, Tony Bennett doświadczył rasistowskich przepisów panujących w armii amerykańskiej – został zdegradowany za zjedzenie posiłku z czarnoskórym przyjacielem, co było wówczas surowo zabronione. Ten incydent podkreślał niesprawiedliwość tamtych czasów.

Warto wiedzieć: Tony Bennett stosował technikę wokalną „bel canto”, której nauczył się dzięki funduszom z GI Bill po powrocie z wojny. Ta staranna technika pozwoliła mu zachować doskonałą kondycję głosu do późnej starości, co było kluczowe dla jego długowiecznej kariery.

Warto wiedzieć: W wieku zaledwie dziesięciu lat, Tony Bennett miał zaszczyt wystąpić podczas oficjalnego otwarcia mostu Triborough, stojąc obok samego burmistrza Nowego Jorku, Fiorello La Guardii.

Tony Bennett pozostawił po sobie dziedzictwo ponad siedmiu dekad twórczości, udowadniając, że pasja, talent i determinacja mogą przezwyciężyć wszelkie przeszkody. Jego życie, naznaczone zarówno wojennymi traumami, jak i triumfem artystycznym, a także zaangażowaniem społecznym, stanowi inspirację do dziś, podkreślając trwałą wartość sztuki i człowieczeństwa.

Często Zadawane Pytania (FAQ)

Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/Tony_Bennett