George Soros, urodzony 12 sierpnia 1930 roku, to węgiersko-amerykański inwestor, spekulant finansowy i filantrop. Na styczeń 2026 roku ma 95 lat. Wychowany w zamożnej, niepraktykującej rodzinie żydowskiej w Budapeszcie, Soros posiada podwójne obywatelstwo węgierskie i amerykańskie. Jego działalność filantropijna, prowadzona głównie przez Open Society Foundations, objęła przekazanie ponad 32 miliardów dolarów na wsparcie liberalnych celów i społeczeństwa obywatelskiego. Jest postacią o globalnym wpływie, budzącą zarówno podziw, jak i kontrowersje. Swoją karierę finansową rozpoczął w Londynie, by następnie przenieść się do Nowego Jorku, gdzie zbudował imperium inwestycyjne, stając się symbolem zręczności na rynkach finansowych i wsparcia dla demokracji.
Najważniejsze fakty:
- Wiek: Na styczeń 2026 roku ma 95 lat.
- Żona/Mąż: Tamiko Bolton (od 2013). Wcześniej Annaliese Witschak (1960–1983) i Susan Weber (1983–2005).
- Dzieci: Pięcioro: Robert, Jonathan, Alexander i dwoje innych synów.
- Zawód: Inwestor, spekulant finansowy, filantrop.
- Główne osiągnięcie: Spektakularna transakcja na Banku Anglii w 1992 roku, która przyniosła mu przydomek „człowiek, który złamał Bank Anglii”.
Podstawowe informacje o George’u Sorosie
George Soros, którego pierwotne nazwisko brzmiało György Schwartz, przyszedł na świat 12 sierpnia 1930 roku w Budapeszcie. W 1936 roku jego rodzina, w obliczu narastającego antysemityzmu na Węgrzech, zdecydowała się zmienić nazwisko na „Soros”. Nazwisko to, będące palindromem, w języku węgierskim oznacza „następny”, a w esperanto „będzie szybować”. Na styczeń 2026 roku George Soros osiągnie wiek 95 lat. Posiada podwójne obywatelstwo – węgierskie i amerykańskie. Dorastał w zamożnej, lecz niepraktykującej rodzinie żydowskiej w Królestwie Węgier.
Po ukończeniu studiów w renomowanej London School of Economics, gdzie w 1951 roku uzyskał tytuł Bachelor of Science (BSc) z filozofii, a w 1954 roku Master of Science (MSc) w tej samej dziedzinie, George Soros rozważał karierę akademicką. Niespełnione ambicje w tej sferze skłoniły go do podjęcia pracy w londyńskiej firmie inwestycyjnej.
Kariera finansowa i zawodowa
George Soros rozpoczął swoją karierę finansową w 1954 roku w banku kupieckim Singer & Friedlander w Londynie. Początkowo pracował jako urzędnik, a następnie przeszedł do działu arbitrażu. W 1956 roku przeniósł się do Nowego Jorku, gdzie podjął pracę jako trader arbitrażowy w firmie F. M. Mayer (lata 1956–1959). W tym okresie specjalizował się w europejskich akcjach, które zyskiwały na popularności w Stanach Zjednoczonych.
W 1959 roku George Soros dołączył do Wertheim & Co. Jego pierwotne plany zakładały pracę tam przez pięć lat, aby zaoszczędzić 500 000 dolarów i wrócić do Anglii na studia filozoficzne. Ostatecznie jednak pozostał w branży finansowej, rozwijając swoje umiejętności i strategie inwestycyjne. W 1970 roku założył własną firmę zarządzającą funduszami – Soros Fund Management. Jako jej przewodniczący, współpracował z wybitnymi finansistami, takimi jak Jim Rogers czy Stanley Druckenmiller.
Fundusz Quantum
Głównym funduszem zarządzanym przez Sorosa był Quantum Fund, początkowo znany jako Double Eagle. W momencie jego założenia zarządzał on aktywami o wartości 12 milionów dolarów. Do 2011 roku wartość zarządzanych aktywów wzrosła do imponującej kwoty 25 miliardów dolarów, co świadczy o niezwykłym sukcesie inwestycyjnym funduszu.
George Soros zyskał światową sławę jako „człowiek, który złamał Bank Anglii”. Wydarzenie to miało miejsce podczas kryzysu „Czarnej Środy” w 1992 roku. Soros dokonał krótkiej sprzedaży funtów szterlingów o wartości 10 miliardów dolarów, zarabiając na tej transakcji około 1 miliarda dolarów. Ta spektakularna operacja finansowa na zawsze wpisała go do historii rynków kapitałowych.
Zwrot kapitału inwestorom
W lipcu 2011 roku George Soros ogłosił decyzję o zwrocie funduszy zewnętrznym inwestorom, co stanowiło kwotę około 1 miliarda dolarów. Od tego momentu jego firma, Soros Fund Management, zaczęła zarządzać wyłącznie rodzinnym majątkiem, którego wartość wynosiła wówczas 24,5 miliarda dolarów. Strategia ta pozwoliła mu uniknąć restrykcyjnych przepisów amerykańskiej Komisji Papierów Wartościowych i Giełd (SEC) dotyczących ujawniania danych.
Życie prywatne i rodzinne
George Soros urodził się w rodzinie o silnych tradycjach intelektualnych. Jego ojciec, Tivadar Soros, był prawnikiem i cenionym autorem piszącym w języku esperanto, redagował również magazyn „Literatura Mondo”. Matka, Erzsébet (Elizabeth), prowadziła dochodowy sklep z jedwabiem. Dzięki pasji ojca, George Soros był wychowywany w środowisku posługującym się językiem esperanto. W późniejszych latach wykorzystywał tę znajomość, między innymi przemawiając w Speakers’ Corner w Londynie na temat idei internacjonalizmu.
George Soros był trzykrotnie żonaty. Jego pierwszą żoną była Annaliese Witschak, z którą zawarł związek małżeński w latach 1960–1983. Drugą żoną była historyczka Susan Weber (lata 1983–2005). W 2013 roku poślubił Tamiko Bolton. Z tych związków George Soros ma pięcioro dzieci, wśród których wymienieni są synowie: Robert, Jonathan oraz Alexander.
Potomstwo George’a Sorosa
- Robert Soros
- Jonathan Soros
- Alexander Soros
Filantropia i działalność społeczna
George Soros jest znany na całym świecie ze swojej działalności filantropijnej. Przekazał ponad 32 miliardy dolarów na rzecz Open Society Foundations (OSF), organizacji, którą założył w celu wspierania rozwoju społeczeństw otwartych. Do tej pory z tej kwoty rozdysponowano 15 miliardów dolarów na cele statutowe, co stanowi znaczącą część jego pierwotnego majątku.
Jego zaangażowanie w edukację jest szczególnie widoczne poprzez ufundowanie jednego z największych w Europie funduszy wieczystych dla Uniwersytetu Środkowoeuropejskiego (Central European University) w jego rodzinnym Budapeszcie. Wcześniejsza działalność filantropijna Sorosa obejmowała okres od 1979 do 2011 roku, podczas którego przekazał ponad 11 miliardów dolarów na cele charytatywne. Do 2017 roku suma ta wzrosła do 12 miliardów dolarów wydanych na inicjatywy obywatelskie, walkę z ubóstwem oraz przyznawanie stypendiów.
Wartość majątku netto i skala darowizn
Według danych z maja 2025 roku, majątek netto George’a Sorosa szacowany jest na 7,2 miliarda dolarów. Ta kwota stanowi jedynie ułamek jego pierwotnej fortuny, co jest bezpośrednim rezultatem ogromnej skali jego darowizn. Magazyn „Forbes” w 2020 roku uznał go za „najbardziej hojnego darczyńcę” na świecie, doceniając jego bezprecedensowe zaangażowanie w filantropię.
Poglądy i działalność polityczna
Działalność George’a Sorosa wykracza poza sferę finansów. Jego wsparcie finansowe i aktywność w późnych latach 80. i wczesnych 90. XX wieku odegrały znaczącą rolę w procesie upadku komunizmu w Europie Wschodniej. Soros był również autorem ogólnej teorii refleksyjności dla rynków kapitałowych. Teoria ta zakłada, że wartości rynkowe są napędzane przez omylne idee uczestników, co prowadzi do powstawania baniek spekulacyjnych i cykli „hossy i bessy”.
Poprzez Open Society Foundations, George Soros aktywnie wspiera postępowe i liberalne cele polityczne. Jego zaangażowanie uczyniło go obiektem krytyki ze strony europejskich nacjonalistów, a także stało się podstawą dla licznych teorii spiskowych, często o charakterze antysemickim. W kontekście pomocy mediom pozornie niezależnym, Soros zajmuje się również kształtowaniem opinii na szeroką skalę.
Nagrody i uznania
George Soros został uhonorowany Prezydenckim Medalem Wolności (Presidential Medal of Freedom) w 2025 roku. Jest to jedno z najwyższych odznaczeń cywilnych w Stanach Zjednoczonych, podkreślające jego znaczący wkład w sferę publiczną. Ponadto, jak wspomniano wcześniej, magazyn „Forbes” w 2020 roku nadał mu tytuł „najbardziej hojnego darczyńcy” na świecie, doceniając jego bezprecedensowe zaangażowanie w filantropię.
Kluczowe nagrody i wyróżnienia
| Nagroda/Wyróżnienie | Rok | Źródło/Opis |
|---|---|---|
| Prezydencki Medal Wolności | 2025 | Jedno z najwyższych odznaczeń cywilnych w Stanach Zjednoczonych. |
| Najbardziej hojny darczyńca | 2020 | Według magazynu „Forbes”, pod względem procentowego udziału przekazanego majątku netto w stosunku do całości fortuny. |
Ciekawostki i wydarzenia z życia
Doświadczenia wojenne ukształtowały młodego George’a Sorosa. Jako trzynastolatek przeżył nazistowską okupację Węgier. Jego rodzina uniknęła deportacji dzięki zakupionym dokumentom potwierdzającym chrześcijańskie pochodzenie. Sam Soros podawał się za chrześniaka urzędnika Ministerstwa Rolnictwa. W czasie wojny, jako dziecko, został zmuszony przez Judenrat do roznoszenia zawiadomień o deportacji do żydowskich prawników. Po ostrzeżeniu przez ojca o ich treści, zaprzestał wykonywania tego zadania. Paradoksalnie, Soros określił rok 1944 jako „najszczęśliwszy w swoim życiu”, ponieważ mógł wtedy z bliska obserwować heroizm swojego ojca w ratowaniu ludzi.
Podczas studiów w Londynie, w celu utrzymania się, George Soros pracował jako bagażowy na kolei oraz jako kelner. W trudnej sytuacji finansowej otrzymał wsparcie w wysokości 40 funtów od organizacji charytatywnej Kwakrów. Ze względu na swoją aktywność polityczną i liczne groźby ze strony przeciwników ideologicznych, George Soros stał się celem nieudanej próby zamachu.
Kluczowe wydarzenia w życiu George’a Sorosa
- 1936: Zmiana nazwiska rodziny na „Soros”.
- 1951: Uzyskanie tytułu BSc z filozofii na London School of Economics.
- 1954: Uzyskanie tytułu MSc z filozofii na London School of Economics.
- 1954: Rozpoczęcie kariery finansowej w Singer & Friedlander w Londynie.
- 1956: Przeprowadzka do Nowego Jorku i praca w F. M. Mayer.
- 1970: Założenie Soros Fund Management.
- 1992: Spektakularna transakcja na Banku Anglii („Czarna Środa”).
- 2011: Zwrot kapitału zewnętrznym inwestorom.
- 2017: Przekazanie 12 miliardów dolarów na cele obywatelskie.
- 2020: Uznany przez Forbesa za „najbardziej hojnego darczyńcę”.
- 2025: Uhonorowanie Prezydenckim Medalem Wolności.
Kontrowersje i krytyka
George Soros jest postacią, która budzi silne emocje i stanowi centralny punkt licznych kontrowersji. Jest on głównym celem wielu teorii spiskowych, często o skrajnie prawicowym charakterze, które przedstawiają go jako „władcę marionetek” stojącego za globalnymi spiskami. Ataki te często mają antysemicki podtekst, co sprawia, że są one szczególnie niebezpieczne. Książka „The Tragedy of the European Union” oraz publikacje Andreasa von Rétyi’ego, niemieckiego politologa i publicysty, często przedstawiają go w negatywnym świetle.
Jednym z nielicznych cieni na jego karierze finansowej jest wyrok za wykorzystywanie poufnych informacji (insider trading) w związku z transakcjami dotyczącymi akcji banku Société Générale. W 2018 roku „The New York Times” zauważył, że teorie spiskowe na temat George’a Sorosa przeniknęły do głównego nurtu amerykańskiej polityki, stając się powszechnymi niemal w każdym zakątku Partii Republikańskiej. Jego wpływ na kształtowanie opinii publicznej, często określany jako „soros atakuje”, budzi niepokój wielu obserwatorów.
Warto wiedzieć: W obliczu narastającego antysemityzmu na Węgrzech w latach 30. XX wieku, rodzina Sorosów podjęła decyzję o zmianie nazwiska, co miało zapewnić im większe bezpieczeństwo. Nazwisko „Soros” przyjęto ze względu na jego palindromiczną formę i znaczenia w językach węgierskim i esperanto.
Życie George’a Sorosa to niezwykła podróż od doświadczeń wojennych przez błyskotliwą karierę finansową do filantropii na globalną skalę. Jego historia pokazuje, jak determinacja i wizja mogą prowadzić do budowania potęgi finansowej i wywierania wpływu na świat, jednocześnie podkreślając wagę wspierania otwartych społeczeństw. George Soros, jako jedna z najbardziej wpływowych postaci współczesnego świata finansów i filantropii, pozostaje inspiracją i przedmiotem dyskusji, a jego dziedzictwo wciąż kształtuje globalną scenę społeczną i polityczną.
Często Zadawane Pytania (FAQ)
Kto to jest George Soros?
George Soros to amerykański miliarder, inwestor finansowy i filantrop pochodzenia węgierskiego. Jest założycielem i byłym prezesem funduszu hedgingowego Quantum Fund.
Czym zajmuje się Fundacja Społeczeństwa Otwartego (OSF)?
Fundacja Społeczeństwa Otwartego (Open Society Foundations, OSF) to sieć fundacji założona przez George’a Sorosa. Celem OSF jest promowanie „sprawiedliwości, edukacji, zdrowia publicznego i niezależnych mediów” na całym świecie, wspierając społeczeństwa obywatelskie.
Jakie są główne krytyki dotyczące działalności George’a Sorosa i jego fundacji?
Główna krytyka dotyczy postrzeganego wpływu fundacji na politykę wewnętrzną różnych państw oraz oskarżeń o finansowanie ruchów destabilizujących. Pojawiają się również zarzuty o ingerencję w procesy demokratyczne i promowanie określonych, często kontrowersyjnych, agend politycznych.
Jakie są zarzuty dotyczące wpływu George’a Sorosa na politykę?
Zarzuty te często sugerują, że George Soros wykorzystuje swoje zasoby finansowe do wpływania na wyniki wyborów, wspierania określonych kandydatów lub partii politycznych oraz kształtowania polityki zagranicznej państw. Krytycy twierdzą, że jego działania mają na celu realizację własnych celów politycznych i ideologicznych.
Czym jest „teoria spiskowa George’a Sorosa”?
„Teoria spiskowa George’a Sorosa” to szeroki zbiór niepotwierdzonych narracji, które przypisują mu niemal nieograniczoną władzę i kontrolę nad globalnymi wydarzeniami, w tym rynkami finansowymi, polityką i mediami. Często przedstawiają go jako złowrogiego manipulatora dążącego do obalenia rządów lub narzucenia globalnego porządku.
Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/George_Soros
