Miles Davis: Ikona jazzu, rewolucjonista trąbki.

7

Miles Dewey Davis III, urodzony 26 maja 1926 roku, był jednym z najbardziej wpływowych trębaczy jazzowych i kompozytorów XX wieku, którego innowacyjne podejście do muzyki zrewolucjonizowało wiele gatunków. Na dzień dzisiejszy (maj 2024) artysta miałby 98 lat. Jego bogata kariera obejmuje kluczowe etapy rozwoju jazzu, od bebopu po jazz fusion. Życie osobiste Milesa Davisa, naznaczone burzliwymi związkami, w tym małżeństwami z Frances Taylor, Betty Mabry i Cicely Tyson, stanowi integralną część jego barwnej biografii.

Miles Davis, postać monumentalna w historii muzyki, urodził się jako Miles Dewey Davis III 26 maja 1926 roku w Alton w stanie Illinois. Zmarł 28 września 1991 roku w Santa Monica w Kalifornii, w wieku 65 lat, pozostawiając po sobie niezatarty ślad w kulturze globalnej. Jego status legendy jest niepodważalny, a jego muzyka niezmiennie inspiruje kolejne pokolenia artystów i słuchaczy.

Najważniejsze fakty:

• Wiek: Na maj 2024 roku miałby 98 lat.
• Żona/Mąż: Frances Taylor, Betty Mabry, Cicely Tyson.
• Dzieci: Brak informacji w dostarczonym tekście.
• Zawód: Trębacz jazzowy, kompozytor, lider zespołów.
• Główne osiągnięcie: Nagranie albumu „Kind of Blue”, który jest najlepiej sprzedającym się albumem jazzowym wszech czasów i fundamentem jazzu modalnego.

Podstawowe informacje o Milesie Davisie

Pełne imię, pochodzenie i data urodzenia

Miles Dewey Davis III przyszedł na świat 26 maja 1926 roku w Alton, w stanie Illinois. Dorastanie w zamożnej rodzinie afroamerykańskiej zapewniło mu stabilny start życiowy w trudnych czasach.

Wykształcenie muzyczne i porzucenie studiów

W 1944 roku Miles Davis podjął studia w Juilliard School of Music w Nowym Jorku, gdzie uczył się teorii muzyki, fortepianu i dyktatu. Po zaledwie trzech semestrach artysta zdecydował się jednak porzucić formalną edukację, aby w pełni poświęcić się graniu jazzu na żywo. Ta decyzja była kluczowa dla jego przyszłej, przełomowej kariery.

Główny instrument i unikalna technika gry

Choć Miles Davis potrafił grać również na fortepianie i organach elektrycznych, to właśnie jako trębacz zdobył światowe uznanie. Wypracował unikalne brzmienie bez wibrata, preferując czysty, okrągły ton w średnim rejestrze, co nadawało jego grze charakterystyczny, intymny i wyrafinowany charakter. Ta specyficzna technika stała się jednym z jego znaków rozpoznawczych.

Data i przyczyna śmierci

Miles Davis zmarł 28 września 1991 roku w Santa Monica w Kalifornii, w wieku 65 lat. Bezpośrednią przyczyną jego odejścia były połączone skutki udaru mózgu, zapalenia płuc oraz niewydolności oddechowej. Jego śmierć zakończyła burzliwe, ale niezwykle płodne życie, pozostawiając po sobie ogromne dziedzictwo muzyczne.

Status legendy jazzu i muzyki XX wieku

Nawet blisko 35 lat po swojej śmierci, która nastąpiła we wrześniu 1991 roku, Miles Davis wciąż jest uznawany za jedną z najbardziej wpływowych postaci w historii jazzu i muzyki XX wieku. Jego status legendy potwierdziło m.in. wprowadzenie go do Rock and Roll Hall of Fame w 2006 roku. Jego muzyka niezmiennie inspiruje kolejne pokolenia artystów i słuchaczy.

Rodzina i życie prywatne Milesa Davisa

Pierwsze małżeństwo z Frances Taylor

W 1959 roku Miles Davis poślubił tancerkę Frances Taylor. Ich związek, choć burzliwy, trwał do 1968 roku, kiedy to zakończył się rozwodem. Frances Taylor nie była jedynie żoną muzyka; stanowiła dla niego muzę, a jej wizerunek znalazł się nawet na okładce jednego z jego albumów, „Someday My Prince Will Come”.

Drugie małżeństwo z Betty Mabry

Drugą żoną Milesa Davisa była modelka i piosenkarka Betty Mabry. Ich małżeństwo trwało krótko, od 1968 do 1969 roku. Pomimo zwięzłości tego związku, Betty Mabry wywarła znaczący wpływ na stylizację Davisa i wprowadziła go w świat muzyki rockowej i psychodelicznej, co miało niebagatelne znaczenie dla dalszego kierunku jego muzycznych poszukiwań.

Trzecie małżeństwo z Cicely Tyson

W 1981 roku Miles Davis ożenił się z aktorką Cicely Tyson. Ich związek odegrał ważną rolę w życiu muzyka, pomagając mu wyjść z trudnego, pięcioletniego okresu bezczynności i walki z nałogami. Cicely Tyson wspierała go w powrocie do formy i aktywności twórczej. Para rozwiodła się jednak w 1989 roku, na dwa lata przed śmiercią Davisa.

Kariera zawodowa Milesa Davisa

Początki kariery i okres bebopu (1944–1948)

Karierę zawodową Miles Davis rozpoczął w Nowym Jorku w 1944 roku. Jego pierwsze kroki na profesjonalnej scenie wiązały się z graniem w kwintetach swojego idola, saksofonisty Charliego Parkera. Zastępując na tym stanowisku Dizzy’ego Gillespiego, Davis brał udział w przełomowych sesjach nagraniowych, które kształtowały gatunek bebop. Ten wczesny etap kariery był fundamentem dla jego przyszłych innowacji w świecie jazzu.

Narodziny Cool Jazzu: projekt „Birth of the Cool” (1948–1950)

W latach 1948–1950 Miles Davis stanął na czele dziewięcioosobowego zespołu, znanego jako Nonet. Z tym zespołem nagrał materiał, który później ukazał się jako sesje „Birth of the Cool” dla Capitol Records. Projekt ten stanowił odejście od agresywnej wirtuozerii bebopu, wprowadzając spokojniejsze, bardziej orkiestrowe aranżacje, które dały początek nowemu kierunkowi w jazzie – cool jazzowi.

Kontrakt z Columbia Records i współpraca z Johnem Coltrane’em

Po znaczącym sukcesie na festiwalu jazzowym w Newport w 1955 roku, Miles Davis podpisał długoterminowy kontrakt z wytwórnią Columbia Records. Ta współpraca zaowocowała wydaniem albumu „’Round About Midnight” i rozpoczęciem kluczowej dla historii jazzu współpracy z saksofonistą Johnem Coltrane’em. Ich wspólne nagrania miały ogromny wpływ na rozwój nowoczesnego jazzu.

Przełomowy album „Kind of Blue” (1959) i jazz modalny

W 1959 roku Miles Davis nagrał album, który na zawsze zmienił oblicze muzyki jazzowej – „Kind of Blue”. Jest to najlepiej sprzedający się album jazzowy wszech czasów, który w samych Stanach Zjednoczonych rozszedł się w nakładzie ponad pięciu milionów egzemplarzy. „Kind of Blue” stał się fundamentem jazzu modalnego, wprowadzając nowatorskie podejście do improwizacji oparte na skalach, a nie wyłącznie na akordach. Płyta ta jest dziś uważana za arcydzieło.

Innowacyjne albumy orkiestrowe z Gilem Evansem

Na przełomie lat 50. i 60. Miles Davis nawiązał owocną współpracę z aranżerem Gilem Evansem, tworząc serię innowacyjnych albumów orkiestrowych. Wśród nich znalazły się dzieła takie jak inspirowane muzyką hiszpańską „Sketches of Spain” (1960) oraz „Porgy and Bess”. Te ambitne projekty pokazały wszechstronność Davisa i jego zdolność do eksplorowania nowych, bogatych brzmień w ramach jazzu.

Okres elektryczny i narodziny Jazz Fusion: „In a Silent Way” i „Bitches Brew”

Pod koniec lat 60. Miles Davis wkroczył w kolejny przełomowy etap swojej kariery, zaczynając eksperymentować z instrumentami elektronicznymi i rytmami rockowymi. Ta ewolucja doprowadziła do wydania kontrowersyjnych, ale niezwykle wpływowych albumów, takich jak „In a Silent Way” (1969) i milionowy bestseller „Bitches Brew” (1970). Projekty te symbolizowały narodziny gatunku jazz fusion, łączącego jazz z elementami rocka, funku i R&B.

Powrót na scenę muzyczną w latach 80.

Po pięcioletniej przerwie spowodowanej problemami zdrowotnymi, Miles Davis powrócił do nagrywania w 1981 roku albumem „The Man with the Horn”. Lata 80. przyniosły mu kolejne uznanie komercyjne dzięki płytom takim jak „You’re Under Arrest”, na którym artysta interpretował popularne utwory popowe, oraz wysoce ceniony album „Tutu” z 1986 roku. Ten okres potwierdził jego niezmienną zdolność do adaptacji.

Nagrody i osiągnięcia Milesa Davisa

Uznanie krytyków i wpływ na gatunki muzyczne

Miles Davis zasłużył na miano jednego z najważniejszych muzyków XX wieku. Jego wpływ na rozwój wielu stylów jazzowych, w tym cool jazzu, hard bopu, jazzu modalnego, post-bopu oraz jazz fusion, czyni go unikalnym innowatorem o światowej skali.

Wprowadzenie do Rock and Roll Hall of Fame

Potwierdzeniem jego monumentalnego wpływu na muzykę było wprowadzenie Milesa Davisa do Rock and Roll Hall of Fame w 2006 roku. To prestiżowe wyróżnienie podkreśla jego znaczenie nie tylko w świecie jazzu, ale również w szerszym kontekście muzyki popularnej.

Wyzwania zdrowotne i kontrowersje w życiu Milesa Davisa

Walka z uzależnieniem od heroiny

Na początku lat 50. Miles Davis zmagał się z poważnym uzależnieniem od heroiny. Ten mroczny okres negatywnie wpływał na jego karierę i życie osobiste. Jednakże, dzięki wewnętrznej sile i determinacji, artysta zdołał pokonać nałóg w 1954 roku. Jego powrót do pełni sił twórczych po tym trudnym doświadczeniu jest świadectwem jego niezwykłej wytrwałości.

Okres przerwy w karierze (1975–1980)

Ze względu na pogarszający się stan zdrowia, w tym chroniczne problemy z biodrami i ogólne wycieńczenie organizmu, Miles Davis w latach 1975–1980 wycofał się z życia publicznego. Ten pięcioletni okres przerwy spędził w odosobnieniu, co było próbą regeneracji fizycznej i psychicznej przed powrotem na scenę muzyczną.

Doświadczenia z dyskryminacją rasową

Miles Davis otwarcie mówił o doświadczeniach z dyskryminacją rasową, które dotknęły go w młodości podczas konkursów muzycznych. Sam przyznawał, że te negatywne doświadczenia stanowiły dla niego silną motywację do jeszcze cięższej pracy i dążenia do doskonałości muzycznej.

Reakcja na okres elektryczny

Przejście Milesa Davisa w stronę muzyki rockowej i funku w latach 70. było najbardziej kontrowersyjnym momentem w jego karierze. Jego eksploracja nowych brzmień i instrumentów elektronicznych wywołała sprzeciw wielu konserwatywnych krytyków jazzowych i fanów tradycyjnego brzmienia. Jednakże, to właśnie ta odwaga w łamaniu konwencji utrwaliła jego pozycję jako nieustannego innowatora.

Ciekawostki z życia Milesa Davisa

Pierwsza trąbka i alternatywne ścieżki muzyczne

Pierwszą trąbkę Miles Davis otrzymał w wieku dziewięciu lat, w 1935 roku, od przyjaciela ojca, Johna Eubanksa. Co ciekawe, jego matka preferowała, aby syn uczył się gry na skrzypcach.

Talent plastyczny w późnym okresie życia

W ostatniej dekadzie swojego życia, Miles Davis oprócz swojej pasji do muzyki, intensywnie angażował się w sztuki wizualne. Tworzył obrazy, które były wystawiane i zyskały uznanie w świecie sztuki. Ta aktywność artystyczna świadczy o jego wszechstronności i potrzebie ekspresji poza ramami dźwięku.

Działalność filmowa w latach 80.

Lata 80. to nie tylko okres aktywnego powrotu Milesa Davisa do nagrywania muzyki, ale również czas, gdy artysta zaczął pojawiać się w filmach i produkcjach telewizyjnych. Ta rozszerzona aktywność artystyczna poza czysto muzyczne ramy ukazuje jego wszechstronność i chęć eksplorowania różnych form wyrazu.

Dyskografia i główne projekty albumowe

Kamienie milowe w karierze albumowej

Kariera Milesa Davisa obfituje w albumy, które zdefiniowały całe gatunki muzyczne. Od wczesnych sesji bebopowych, przez przełomowe „Birth of the Cool”, po fundament jazzu modalnego, jakim jest „Kind of Blue”, jego dyskografia stanowi mapę ewolucji jazzu. Współpraca z Gilem Evansem zaowocowała takimi dziełami jak „Sketches of Spain”, a okres elektryczny przyniósł kultowe „In a Silent Way” i „Bitches Brew”. Albumy z lat 80., jak „Tutu”, pokazały jego zdolność do adaptacji do współczesnych brzmień.

• Birth of the Cool (1957, nagrane 1949–1950) – narodziny cool jazzu.
• ’Round About Midnight (1957) – początek współpracy z Columbia Records.
• Kind of Blue (1959) – najlepiej sprzedający się album jazzowy wszech czasów, fundament jazzu modalnego.
• Sketches of Spain (1960) – innowacyjne orkiestrowe dzieło z Gilem Evansem.
• Porgy and Bess (1959) – kolejne orkiestrowe arcydzieło z Evansem.
• In a Silent Way (1969) – początek okresu elektrycznego i jazz fusion.
• Bitches Brew (1970) – milionowy bestseller, przełomowy album jazz fusion.
• The Man with the Horn (1981) – album po pięcioletniej przerwie.
• Tutu (1986) – album z lat 80. z uznaniem komercyjnym.

Nagrody i wyróżnienia

Uznanie na świecie

Miles Davis był wielokrotnie nagradzany i wyróżniany za swój wkład w muzykę. Magazyn „Rolling Stone” uznał go za najbardziej czczonego trębacza jazzowego wszech czasów oraz jednego z najważniejszych muzyków XX wieku. Jego zdolność do ciągłej rewolucji stylistycznej i innowacji została doceniona przez krytyków i publiczność na całym świecie.

Miles Davis, jako nieustanny innowator, udowodnił, że prawdziwa sztuka polega na odwadze w poszukiwaniu nowych ścieżek i przekraczaniu granic, inspirując tym samym kolejne pokolenia artystów do twórczego rozwoju. Jego monumentalny wkład w muzykę jazzową i popularną pozostaje niezmienny, a jego wpływ wykracza daleko poza ramy gatunków, kształtując współczesne myślenie o muzyce.

Często Zadawane Pytania (FAQ)

Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/Miles_Davis