John Lennon – życie, twórczość i tragiczny koniec legendy

6

John Winston Ono Lennon, urodzony 9 października 1940 roku w Liverpoolu, był brytyjskim muzykiem, autorem tekstów, piosenkarzem i wpływowym aktywistą pokojowym. Jako współzałożyciel legendarnego zespołu The Beatles, stworzył z Paulem McCartneyem spółkę autorską, która do dziś uznawana jest za najbardziej odnoszący sukcesy duet kompozytorski w historii muzyki popularnej. Lennon był dwukrotnie żonaty, z Cynthią Powell, a następnie z Yoko Ono, z którą miał syna Seana. Jego życie, naznaczone zarówno artystycznymi triumfami, jak i osobistymi tragediami, zakończyło się tragicznie 8 grudnia 1980 roku w Nowym Jorku, gdzie zginął w wyniku ran postrzałowych.

Przez całą swoją karierę, trwającą od 1956 do 1980 roku, John Lennon wykazywał się wszechstronnym talentem, działając jako piosenkarz, autor tekstów, muzyk, artysta plastyk i pisarz. Mimo zmagań z dysleksją, która utrudniała mu naukę, jego artystyczna wizja i zaangażowanie w sprawy społeczne uczyniły go jedną z najbardziej ikonicznych postaci XX wieku. Jego dziedzictwo żyje w muzyce, aktywizmie pokojowym i wpływie, jaki wywarł na kulturę globalną.

Najważniejsze fakty:

• Wiek: Na 9 października 2024 roku John Lennon miałby 84 lata.
• Żona/Mąż: Cynthia Powell, Yoko Ono
• Dzieci: Julian Lennon, Sean Ono Lennon
• Zawód: Muzyk, autor tekstów, piosenkarz, aktywista pokojowy
• Główne osiągnięcie: Współzałożyciel The Beatles, współtwórca najskuteczniejszego duetu kompozytorskiego w historii muzyki popularnej

Podstawowe informacje o Johnie Lennonie

John Winston Lennon urodził się 9 października 1940 roku w Liverpool Maternity Hospital w Anglii. Jego pełne nazwisko po ślubie z Yoko Ono brzmiało John Winston Ono Lennon, przy czym drugie imię „Winston” otrzymał na cześć ówczesnego premiera Wielkiej Brytanii, Winstona Churchilla. Na 9 października 2024 roku obchodzilibyśmy jego 84. urodziny, jednak jego życie zakończyło się tragicznie w wieku 40 lat. Artysta zmarł 8 grudnia 1980 roku w Nowym Jorku w wyniku ran postrzałowych. Jego ciało zostało skremowane, a prochy rozrzucone w nowojorskim Central Parku.

Lennon był wszechstronnie uzdolnionym twórcą, który w ciągu swojej kariery (1956–1980) spełniał się jako piosenkarz, autor tekstów, muzyk, artysta plastyk, pisarz oraz wpływowy aktywista pokojowy. Przez znaczną część życia zmagał się z dysleksją, co negatywnie wpływało na jego wyniki w nauce, umiejętności czytania i pisania. Mimo tych trudności, stał się jedną z najbardziej wpływowych postaci w historii muzyki i aktywizmu.

Rodzina i życie prywatne Johna Lennona

Dzieciństwo Johna Lennona było naznaczone trudnymi doświadczeniami rodzinnymi. Matka artysty, Julia Stanley, oddała go pod opiekę swojej siostry Mimi. Tragiczna śmierć Julii, która zginęła 15 lipca 1958 roku potrącona przez samochód, stała się dla nastoletniego Johna głęboką traumą i inspiracją dla utworu „Julia”. Przez blisko 20 lat nie miał kontaktu ze swoim ojcem, Alfredem. Wychowywał się w domu „Mendips” pod opieką ciotki Mimi i wuja George’a Smitha, który kupił mu pierwszą harmonijkę ustną. Ciotka Mimi, u której mieszkał, sceptycznie podchodziła do jego marzeń o sławie, powtarzając mu słynne zdanie: „Gitara jest w porządku, John, ale nigdy nie wyżyjesz z niej”.

Lennon był dwukrotnie żonaty. W 1962 roku poślubił Cynthię Powell, z którą rozwiódł się w 1968 roku. Drugi raz ożenił się w 1969 roku z Yoko Ono, z którą pozostał do końca życia, mimo okresu separacji w latach 1973–1975. Miał dwóch synów z różnych małżeństw: Juliana, urodzonego z Cynthii, oraz Seana, urodzonego z Yoko Ono. Po narodzinach Seana w 1975 roku, zawiesił karierę muzyczną na pięć lat, by poświęcić się rodzinie.

Synowie Johna Lennona

• Julian Lennon (urodzony z Cynthii Powell)
• Sean Ono Lennon (urodzony z Yoko Ono)

Kariera muzyczna Johna Lennona

Droga Johna Lennona do światowej sławy rozpoczęła się w 1956 roku, kiedy założył swoją pierwszą grupę skifflową o nazwie The Quarrymen. Po licznych zmianach składu i nazwy, zespół ten wyewoluował w 1960 roku w legendarny zespół The Beatles. W ramach The Beatles, stworzył z Paulem McCartneyem spółkę autorską Lennon–McCartney, która do dziś uznawana jest za najbardziej odnoszący sukcesy duet kompozytorski w historii muzyki popularnej. Lennon jako swój najlepszy utwór napisany dla The Beatles wskazywał „Strawberry Fields Forever”. Popularne w tamtym czasie słowa Lennona „Jesteśmy popularniejsi niż Jezus” wywołały sporą kontrowersję w Stanach Zjednoczonych.

Po rozpadzie The Beatles w 1970 roku, rozpoczął karierę solową debiutem „John Lennon/Plastic Ono Band”. W tym okresie wydał ikoniczne single takie jak „Imagine”, „Give Peace a Chance” czy „Instant Karma!”. Jego twórczość solowa, podobnie jak ta z The Beatles, często poruszała tematykę pokoju i miłości. W 1980 roku, po pięcioletniej przerwie od branży, powrócił z albumem „Double Fantasy” nagranym wspólnie z Yoko Ono, który został wydany zaledwie trzy tygodnie przed jego śmiercią. Album ten jest świadectwem jego dojrzałości artystycznej i osobistej.

Najważniejsze albumy i single solowe Johna Lennona

• Albumy: „John Lennon/Plastic Ono Band”, „Imagine”, „Double Fantasy”
• Single: „Imagine”, „Give Peace a Chance”, „Instant Karma!”

Nagrody i osiągnięcia Johna Lennona

Jako wykonawca i autor tekstów, odnotował aż 25 singli numer jeden na liście Billboard Hot 100, co jednoznacznie potwierdza jego dominację na rynku muzycznym przez dekady. Jego wpływ na muzykę popularną jest niepodważalny. Pośmiertnie, w 1981 roku, jego album „Double Fantasy” zdobył nagrodę Grammy w kategorii Album Roku. Pośmiertnie otrzymał również nagrodę Brit Award za wybitny wkład w muzykę. Te wyróżnienia podkreślają trwałe znaczenie jego twórczości.

John Lennon został dwukrotnie wprowadzony do Rock and Roll Hall of Fame: raz jako członek The Beatles w 1988 roku oraz drugi raz jako artysta solowy w 1994 roku. W 2002 roku w plebiscycie BBC na „100 Najwybitniejszych Brytyjczyków” zajął ósme miejsce. Magazyn Rolling Stone sklasyfikował go na 5. miejscu listy najlepszych piosenkarzy wszech czasów oraz na 38. miejscu w rankingu najwybitniejszych artystów w historii.

Nagrody i wyróżnienia Johna Lennona

• 25 singli numer jeden na liście Billboard Hot 100
• Nagroda Grammy za Album Roku dla „Double Fantasy” (pośmiertnie, 1981)
• Nagroda Brit Award za wybitny wkład w muzykę (pośmiertnie)
• Dwukrotne wprowadzenie do Rock and Roll Hall of Fame (jako członek The Beatles w 1988, jako artysta solowy w 1994)
• 8. miejsce w plebiscycie BBC na „100 Najwybitniejszych Brytyjczyków” (2002)
• 5. miejsce na liście najlepszych piosenkarzy wszech czasów wg magazynu Rolling Stone
• 38. miejsce w rankingu najwybitniejszych artystów w historii wg magazynu Rolling Stone

Działalność społeczna, aktywizm i osobowość Johna Lennona

John Lennon był czołową postacią ruchu antywojennego, a jego piosenki, takie jak „All You Need Is Love”, stały się hymnami kontrkultury lat 60. i protestów przeciwko wojnie w Wietnamie. W 1969 roku wraz z Yoko Ono zorganizował słynny „Bed-In for Peace” – dwutygodniową demonstrację pokojową. Jego radykalne poglądy i krytyka wojny doprowadziły do trzyletniej próby deportacji go z USA przez administrację prezydenta Richarda Nixona w latach 70.

W młodości miał opinię klasowego klauna i buntownika, który często wdawał się w bójki i zakłócał lekcje. Mimo początkowej burzliwej natury, jego późniejsza działalność ukierunkowana była na promowanie pokoju i miłości. W dzieciństwie tworzył własny magazyn szkolny „Daily Howl”, w którym zamieszczał komiczne rysunki i karykatury, co było wczesnym przejawem jego talentu artystycznego. Jego podejście do życia, zarówno w sferze prywatnej, jak i publicznej, często budziło kontrowersje, ale zawsze było autentyczne.

Inne role i projekty Johna Lennona

Poza działalnością muzyczną, angażował się w różnorodne projekty artystyczne. Wystąpił w filmie „How I Won the War” (1967) oraz brał udział w licznych projektach filmowych i awangardowych wspólnie z Yoko Ono. Był utalentowanym autorem literatury nonsensownej – wydał dwie książki: „In His Own Write” (1964) oraz „A Spaniard in the Works” (1965), które zawierały jego rysunki i specyficzny humor. Jego pisarstwo, podobnie jak muzyka, często charakteryzowało się innowacyjnością i niekonwencjonalnym podejściem.

Studiował w Liverpool College of Art, z którego jednak został wydalony przed ostatnim rokiem studiów ze względu na swoje zachowanie. Mimo to, jego artystyczne poszukiwania nie ustały. Jego twórczość literacką, filmową i plastyczną można postrzegać jako uzupełnienie jego muzycznej spuścizny, ukazując szerokość jego talentów i zainteresowań. Często eksperymentował z różnymi formami wyrazu artystycznego.

Wybrane projekty filmowe i literackie Johna Lennona

• Film: „How I Won the War” (1967)
• Książki: „In His Own Write” (1964), „A Spaniard in the Works” (1965)
• Projekty filmowe i awangardowe z Yoko Ono

Kontrowersje i trudne momenty w życiu Johna Lennona

Przez lata był inwigilowany przez FBI, co potwierdzało, jak bardzo władze obawiały się jego wpływu na opinię publiczną i jego aktywizmu antywojennego. Jego radykalne poglądy i krytyka wojny doprowadziły do trzyletniej próby deportacji go z USA przez administrację prezydenta Richarda Nixona w latach 70. Było to świadectwo politycznego zaangażowania Lennona i reakcji, jaką wywoływał jego sprzeciw wobec establishmentu.

Po śmierci matki w 1958 roku, wpadł w dwuletni okres „ślepej furii”, podczas którego nadużywał alkoholu i często prowokował bójki, nie mogąc poradzić sobie ze stratą. Ten trudny okres w jego życiu pokazał, jak głęboko przeżywał osobiste tragedie. Mimo tych wyzwań, zdołał przekształcić swoje doświadczenia w sztukę, a jego muzyka często odzwierciedlała jego wewnętrzne zmagania i poszukiwania.

Ciekawostki z życia Johna Lennona

Pierwszą gitarę akustyczny model Gallotone Champion kupiła mu matka za 5 funtów i 10 szylingów. Ciotka Mimi, u której mieszkał, sceptycznie podchodziła do jego marzeń o sławie, powtarzając mu słynne zdanie: „Gitara jest w porządku, John, ale nigdy nie wyżyjesz z niej”. Te wczesne wydarzenia kształtowały jego relację z muzyką i akceptację ze strony rodziny.

W dzieciństwie tworzył własny magazyn szkolny „Daily Howl”, w którym zamieszczał komiczne rysunki i karykatury, co było wczesnym przejawem jego talentu artystycznego. Jego życie, pełne wzlotów i upadków, inspiruje kolejne pokolenia artystów i aktywistów. Tragiczna śmierć 8 grudnia 1980 roku w Nowym Jorku w wyniku ran postrzałowych, zadanych przez Marka Davida Chapmana, zakończyła przedwcześnie życie wybitnego artysty, ale jego dziedzictwo nadal żyje. Prochy zostały rozrzucone w Central Parku, miejscu, które stało się dla niego symbolem spokoju i życia w harmonii.

Kluczowe fakty z dzieciństwa Johna Lennona

• Pierwsza gitara: akustyczny model Gallotone Champion, kupiony przez matkę.
• Wychowywał się pod opieką ciotki Mimi i wuja George’a Smitha.
• Tworzył własny magazyn szkolny „Daily Howl” z rysunkami i karykaturami.
• Po śmierci matki w 1958 roku przeżył dwuletni okres „ślepej furii”.

John Lennon, jako niepowtarzalny artysta i głos pokolenia, na zawsze pozostanie symbolem siły muzyki i odwagi w walce o pokój. Jego życie przypomina, że nawet w obliczu tragedii, sztuka i aktywizm mogą budować lepszy świat.

Często Zadawane Pytania (FAQ)

Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/John_Lennon