John D. Rockefeller Jr., syn potentata naftowego Johna D. Rockefellera Sr., był postacią o ogromnym wpływie na kształtowanie XX-wiecznej Ameryki. Urodzony 29 stycznia 1874 roku, na przełomie wieków odziedziczył nie tylko fortunę, ale także odpowiedzialność za budowanie marki i dziedzictwa swojej rodziny. Przez całe życie, aż do swojej śmierci 11 maja 1960 roku, w wieku 86 lat, aktywnie działał jako biznesmen, filantrop i wizjoner, pozostawiając po sobie trwały ślad w wielu dziedzinach – od urbanistyki i architektury, po ochronę przyrody i globalną dyplomację.
Najważniejsze fakty:
- Wiek: Na maj 1960 roku miał 86 lat.
- Żona/Mąż: Abigail Greene Aldrich (pierwsza żona), Martha Baird (druga żona).
- Dzieci: Abby, John III, Nelson, Laurance, Winthrop, David.
- Zawód: Biznesmen, filantrop.
- Główne osiągnięcie: Finansowanie i nadzorowanie budowy Rockefeller Center, zakup i przekazanie terenu pod budowę kwatery głównej ONZ, znaczące wsparcie dla parków narodowych i dziedzictwa kulturowego.
Podstawowe informacje o Johnie D. Rockefellere Jr.
Dane biograficzne
John Davison Rockefeller Jr. urodził się 29 stycznia 1874 roku w Cleveland, Ohio. Był jedynym synem Johna D. Rockefellera Sr., założyciela imperium Standard Oil, i Laury Celestii Spelman. Jego narodziny w jednej z najbogatszych rodzin w Ameryce od najmłodszych lat determiowały jego ścieżkę życiową, stawiając go w centrum uwagi publicznej i biznesowej.
Wykształcenie i życie studenckie
Edukację zdobywał na prestiżowym Brown University, gdzie w latach studenckich zyskał przydomek „Johnny Rock”. Aktywnie uczestniczył w życiu uczelnianym, angażując się w działalność akademicką i społeczną. Ukończył studia z tytułem Bachelor of Arts w 1897 roku. Już wówczas wykazywał zainteresowanie zagadnieniami społecznymi, zaliczając kursy analizujące różne systemy ekonomiczne, co świadczy o jego szerokich horyzontach myślowych.
Rodzina i życie prywatne Johna D. Rockefellera Jr.
Rodzice i rodzeństwo
John D. Rockefeller Jr. był jedynym synem Johna D. Rockefellera Sr. i Laury Celestii „Cettie” Spelman. Jego ojciec, wraz z bratem Williamem Averym, zbudował fundamenty rodzinnej fortuny dzięki Standard Oil. Matka, Laura Celestia Spelman, była nauczycielką, a jej głębokie przekonania religijne i zaangażowanie społeczne miały znaczący wpływ na kształtowanie postawy syna, zwłaszcza w obszarze filantropii.
Pierwsze małżeństwo i dzieci
9 października 1901 roku John D. Rockefeller Jr. poślubił Abigail Greene „Abby” Aldrich, córkę senatora Nelsona W. Aldricha. Ich związek, określany jako „małżeństwo kapitalizmu z polityką”, połączył dwie potężne amerykańskie rodziny. Ceremonia zaślubin była jednym z najbardziej spektakularnych wydarzeń towarzyskich epoki. Z Abby miał szóstkę dzieci: Abby, Johna III, Nelsona, Laurance’a, Winthropa i Davida. Wielu z nich odegrało znaczące role w amerykańskiej polityce i biznesie, kontynuując rodzinne dziedzictwo.
Drugie małżeństwo
Po śmierci Abby Aldrich w 1948 roku, John D. Rockefeller Jr. zawarł drugi związek małżeński w 1951 roku z Marthą Baird, wdową po jego koledze ze studiów. To małżeństwo trwało do jego śmierci.
Miejsce zamieszkania w dzieciństwie
W młodości John D. Rockefeller Jr. mieszkał w imponującej rezydencji rodziny przy 4 West 54th Street w Nowym Jorku. Jego edukacja odbywała się w Browning School, prywatnej szkole założonej dla niego i dzieci współpracowników rodziny, co podkreślało jego wychowanie w ekskluzywnym środowisku.
Kariera zawodowa i działalność biznesowa Johna D. Rockefellera Jr.
Początki w rodzinnym biznesie
Po ukończeniu studiów w 1897 roku, John D. Rockefeller Jr. rozpoczął pracę w biurze ojca przy 26 Broadway na Manhattanie. Szybko awansował, obejmując stanowiska dyrektorskie w kluczowych firmach, takich jak Standard Oil i U.S. Steel, co świadczyło o jego rosnącym wpływie w amerykańskim świecie finansów i przemysłu.
Rezygnacja z funkcji dyrektorskich
W 1910 roku Rockefeller Jr. zrezygnował z zasiadania w zarządach Standard Oil i U.S. Steel. Decyzja ta, choć zaskakująca, była świadectwem jego dążenia do uniezależnienia swojej działalności filantropijnej od bezpośrednich powiązań biznesowych i budowania etycznego wizerunku.
Budowa Rockefeller Center
Jednym z najambitniejszych przedsięwzięć Johna D. Rockefellera Jr. była budowa Rockefeller Center w Midtown Manhattan. Sfinansował i nadzorował ten ogromny kompleks biurowy w trudnym okresie Wielkiego Kryzysu. Ta inwestycja nie tylko odmieniła panoramę Nowego Jorku, ale także umocniła jego pozycję jako potentata w branży nieruchomości.
Warto wiedzieć: Po ukończeniu budowy 30 Rockefeller Plaza w 1933 roku, centralne biuro rodzinne Rockefellerów zostało przeniesione na 56. piętro tego wieżowca. Miejsce to, oficjalnie nazwane „Rockefeller Family and Associates”, stało się sercem zarządzania rozległymi interesami rodziny, zarówno biznesowymi, jak i filantropijnymi, i funkcjonuje jako centrum operacyjne do dziś.
Wpływy w bankowości
W 1921 roku John D. Rockefeller Jr. otrzymał od ojca znaczne udziały w Equitable Trust Company. Po fuzji tej instytucji z Chase National Bank w 1930 roku, Rockefeller Jr. stał się największym udziałowcem, kontrolując znaczącą część akcji banku. Jego zaangażowanie w sektor bankowy świadczyło o jego strategicznym podejściu do zarządzania majątkiem i wpływu na kluczowe instytucje finansowe.
Inicjatywa bankowa w Harlemie
Pod koniec lat 20. XX wieku Rockefeller Jr. zainicjował powstanie Dunbar National Bank w Harlemie. Był to bank o szczególnym znaczeniu, ponieważ zatrudniał Afroamerykanów na kluczowych stanowiskach, promując w ten sposób równość rasową i wspierając społeczność afroamerykańską.
Majatek i finanse Johna D. Rockefellera Jr.
Skala darowizn
W ciągu swojego życia John D. Rockefeller Jr. przekazał na cele charytatywne oszałamiającą kwotę ponad 537 milionów dolarów. Ta suma plasuje go wśród największych filantropów w historii, a jego hojność miała dalekosiężny wpływ na rozwój wielu dziedzin, od nauki i kultury po ochronę przyrody i opiekę społeczną.
Oszczędność i dyscyplina
Mimo posiadania ogromnego bogactwa, Rockefeller Jr. od czasów studenckich słynął z niezwykłej dbałości o wydatki i skrupulatnego rozliczania pieniędzy. Ta dyscyplina finansowa pozwalała mu efektywnie zarządzać swoim majątkiem i maksymalizować wpływ swoich inwestycji, zarówno biznesowych, jak i filantropijnych.
Filantropia i działalność społeczna Johna D. Rockefellera Jr.
Walka z prohibicją
Choć sam był dożywotnim abstynentem, John D. Rockefeller Jr. aktywnie opowiadał się za uchyleniem prohibicji. W 1932 roku opublikował list, w którym argumentował, że zakaz produkcji i sprzedaży alkoholu doprowadził do wzrostu braku szacunku dla prawa i nasilenia przestępczości. Jego stanowisko świadczyło o jego pragmatycznym podejściu do kwestii społecznych.
Wsparcie dla ONZ
Jednym z najbardziej znaczących gestów filantropijnych Rockefellera Jr. było zakupienie w 1946 roku terenu nad East River na Manhattanie za 8,5 miliona dolarów. Następnie podarował ten teren pod budowę kwatery głównej Organizacji Narodów Zjednoczonych, co stanowiło potężne wsparcie dla idei globalnej współpracy i pokoju po II wojnie światowej.
Ochrona przyrody i parki narodowe
Rockefeller Jr. był gorącym orędownikiem ochrony przyrody. Wykupił i przekazał ziemię pod utworzenie lub rozbudowę licznych parków narodowych w Stanach Zjednoczonych, w tym Grand Teton, Acadia, Great Smoky Mountains, Yosemite i Shenandoah. Jego działania przyczyniły się do zachowania dla przyszłych pokoleń unikalnych ekosystemów i krajobrazów.
Rekonstrukcja Colonial Williamsburg
Od 1927 roku Rockefeller Jr. finansował masową renowację historycznego miasta Williamsburg w Wirginii. Jego celem było przywrócenie miastu jego XVIII-wiecznego wyglądu, co pozwoliło odtworzyć autentyczne środowisko historyczne i stworzyć ważny ośrodek edukacyjny i turystyczny. Projekt ten jest świadectwem jego zaangażowania w ochronę dziedzictwa kulturowego.
Wsparcie dla Alcoholics Anonymous (AA)
W 1940 roku Rockefeller Jr. zorganizował kolację dla Billa Wilsona, jednego z założycieli Alcoholics Anonymous (AA). Spotkanie to miało na celu nagłośnienie działalności ruchu i pomoc w jego rozwoju. Jego wsparcie dla AA było wyrazem troski o osoby zmagające się z uzależnieniem od alkoholu.
Działalność międzynarodowa
Filantropijne zaangażowanie Rockefellera Jr. wykraczało poza granice Stanów Zjednoczonych. Finansował renowację zabytków we Francji po I wojnie światowej, wspierając m.in. katedrę w Reims oraz pałace w Wersalu i Fontainebleau. Jego działania przyczyniły się do odbudowy europejskiego dziedzictwa kulturowego.
Wsparcie dla nauki i kultury za granicą
Rockefeller Jr. wspierał również kluczowe projekty naukowe i kulturalne na całym świecie. Finansował wykopaliska archeologiczne w Luksorze, budowę Muzeum Rockefellera w Jerozolimie, a także instytucje edukacyjne w Chinach i Japonii. Jego międzynarodowe działania świadczyły o globalnej wizji filantropii.
Muzeum Sztuki Nowoczesnej (MoMA)
Wspólnie z żoną Abby, Rockefeller Jr. był zaangażowany w rozwój Muzeum Sztuki Nowoczesnej (MoMA) w Nowym Jorku. Przekazał posiadłość przy West 54th Street pod budowę siedziby muzeum, co stało się kamieniem milowym w jego historii i rozwoju.
The Cloisters
Rockefeller Jr. odegrał kluczową rolę w wzbogaceniu zbiorów Metropolitan Museum of Art. Zakupił kolekcję sztuki średniowiecznej George’a Greya Barnarda oraz sfinansował zakup terenu pod Fort Tryon Park, gdzie później powstał oddział muzeum znany jako The Cloisters, poświęcony sztuce średniowiecznej Europy.
Edukacja seksualna i higiena społeczna
W 1913 roku Rockefeller Jr. założył Bureau of Social Hygiene. Ta instytucja zajmowała się badaniem i rozwiązywaniem trudnych wówczas tematów społecznych, takich jak prostytucja i choroby weneryczne, dążąc do poprawy higieny społecznej i edukacji.
Wsparcie dla Margaret Sanger
Pomimo początkowych różnic w poglądach, Rockefeller Jr. zaczął wspierać finansowo Margaret Sanger i jej kliniki kontroli urodzeń. Ta zmiana postawy świadczyła o jego ewolucji w kwestiach społecznych i zdrowotnych.
Kontrowersje i skandale związane z Johnem D. Rockefellerem Jr.
Masakra w Ludlow (1914)
Jednym z najbardziej tragicznych wydarzeń związanych z działalnością rodziny Rockefellerów była masakra w Ludlow w 1914 roku. Podczas strajku górników w kopalniach Colorado Fuel and Iron, należących do rodziny, doszło do brutalnego ataku Gwardii Narodowej, w wyniku którego zginęło co najmniej 20 osób, w tym kobiety i dzieci. John D. Rockefeller Jr. był postrzegany jako odpowiedzialny za te wydarzenia, które wywołały falę krytyki wobec rodziny.
Przesłuchania przed Komisją ds. Stosunków Przemysłowych
W styczniu 1915 roku Rockefeller Jr. musiał zeznawać przed Komisją ds. Stosunków Przemysłowych w sprawie przemocy mającej miejsce w Kolorado. Podczas przesłuchań Margaret Sanger ostro zaatakowała go, wytykając mu hipokryzję i nieetyczne praktyki związane z zarządzaniem kopalniami. Te publiczne przesłuchania pogłębiły kryzys wizerunkowy rodziny.
Kryzys wizerunkowy i jego naprawa
W odpowiedzi na kryzys wizerunkowy, Rockefeller Jr., pod wpływem swojego doradcy PR Ivy’ego Lee, podjął znaczące kroki w celu „uczłowieczenia” wizerunku rodziny. Osobiście udał się do Kolorado, gdzie spotkał się z rodzinami górników i odwiedził ich domy. Ten gest pomógł złagodzić napięcia i rozpocząć proces odbudowy zaufania.
Zdrowie i śmierć Johna D. Rockefellera Jr.
Śmierć
John D. Rockefeller Jr. zmarł 11 maja 1960 roku w Tucson w Arizonie, przeżywszy 86 lat. Do końca życia pozostawał aktywny zawodowo i filantropijnie, co świadczy o jego niezwykłej energii i zaangażowaniu w realizację swoich celów. Jego śmierć zakończyła pewien rozdział w historii amerykańskiego biznesu i filantropii.
Ciekawostki z życia Johna D. Rockefellera Jr.
Zasady życiowe
John D. Rockefeller Jr. jest autorem słynnego motta, które doskonale podsumowuje jego podejście do życia i odpowiedzialności: „Wierzę, że każde prawo implikuje odpowiedzialność; każda okazja – zobowiązanie; każde posiadanie – obowiązek”. Te słowa odzwierciedlają jego głębokie przekonanie o konieczności wykorzystania bogactwa i pozycji do służby społeczeństwu.
Odznaczenia
Za swoje zasługi dla Francji, w 1936 roku John D. Rockefeller Jr. otrzymał Krzyż Wielki Legii Honorowej. W 1943 roku uhonorowano go Public Welfare Medal od Narodowej Akademii Nauk, co podkreślało jego wkład w rozwój nauki i dobro publiczne.
John D. Rockefeller Jr. był postacią o niezwykłym wpływie, która przekształciła dziedzictwo swojego ojca w potężną siłę filantropijną i biznesową. Jego wizja i zaangażowanie w budowę Rockefeller Center, wsparcie dla powstania kwatery głównej ONZ, a także liczne inicjatywy w dziedzinie ochrony przyrody i kultury, dowodzą jego głębokiego zrozumienia znaczenia społecznej odpowiedzialności. Choć jego życie nie było wolne od kontrowersji, jego długoterminowy wkład w rozwój społeczeństwa i sztuki jest niepodważalny, czyniąc go jedną z najważniejszych postaci XX-wiecznej Ameryki.
Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/John_D._Rockefeller_Jr.
