Herbert George Wells: Ojciec science fiction i wizjoner przyszłości

7

Herbert George Wells, urodzony 21 września 1866 roku w Bromley, był brytyjskim pisarzem, historykiem i myślicielem, powszechnie uznawanym za jednego z pionierów gatunku science fiction. Jego twórczość, obejmująca blisko pięćdziesiąt powieści, liczne opowiadania i prace naukowe, wywarła trwały wpływ na literaturę i wyobraźnię zbiorową. Wells, który zmarł 13 sierpnia 1946 roku w Londynie, zyskał miano „Szekspira science fiction” za swoją wizjonerską siłę i umiejętność realistycznego przedstawiania fantastycznych koncepcji.

Na [wrzesień 2024] Herbert George Wells miałby 158 lat. Jego życie prywatne było równie burzliwe jak jego twórczość; po pierwszym, nieudanym małżeństwie z kuzynką Isabelą, związał się na stałe z Amy Catherine Robbins, z którą miał czworo dzieci. Jego synowie, George Philip Wells i Anthony West, również związali się ze światem literatury, kontynuując rodzinne dziedzictwo.

Najważniejsze fakty:

• Wiek: Na [wrzesień 2024] miałby 158 lat.
• Żona/Mąż: Amy Catherine Robbins (Jane)
• Dzieci: Czworo
• Zawód: Pisarz, historyk, myśliciel
• Główne osiągnięcie: Uznawany za jednego z pionierów science fiction, autor „Wehikułu czasu” i „Wojny światów”.

Podstawowe informacje o Herbert George Wells

Herbert George Wells, urodzony 21 września 1866 roku w Atlas House przy 162 High Street w Bromley, w hrabstwie Kent, był postacią o ogromnym znaczeniu dla literatury światowej. Jego życie, choć zakończone 13 sierpnia 1946 roku w Londynie w wieku 79 lat, obfitowało w dokonania, które na zawsze wpisały go w annały historii jako jednego z „ojców fantastyki naukowej”. Wells, którego twórczość obejmuje ponad czterdzieści powieści, a także dziesiątki opowiadań i prac naukowych, nie ograniczał się do jednego gatunku. Jego wszechstronność przejawiała się w pracy jako nauczyciel, historyk, dziennikarz oraz wpływowy komentator społeczny, co czyniło go postacią niezwykle wpływową w swojej epoce.

Pisarz Brian Aldiss nadał mu nawet przydomek „Szekspira science fiction”, podkreślając jego unikalny wkład w rozwój gatunku. W swojej twórczości Wells stosował tzw. „prawo Wellsa”, polegające na wprowadzeniu do utworu tylko jednego niezwykłego założenia, na przykład podróży w czasie, przy jednoczesnym zachowaniu realistycznych detali w pozostałych aspektach opowieści. Ta metoda pozwoliła mu na tworzenie historii, które były zarówno innowacyjne, jak i przekonujące.

Życie prywatne i rodzinne Herbert George Wells

Rodzice i pochodzenie

Herbert George Wells był czwartym i ostatnim dzieckiem Josepha Wellsa oraz Sarah Neal. Jego ojciec, Joseph Wells, był byłym ogrodnikiem i zawodowym krykiecistą, natomiast matka, Sarah Neal, pracowała jako służąca. Rodzice, wspólnie prowadzący mało dochodowy sklep z porcelaną i sprzętem sportowym, żyli w separacji, choć nigdy nie doszło do formalnego rozwodu. Powodem rozstania był głęboki konflikt światopoglądowy: matka była gorliwą protestantką, podczas gdy ojciec wyznawał poglądy wolnomyślicielskie. To zróżnicowane środowisko rodzinne z pewnością wpłynęło na kształtowanie się osobowości młodego Herberta.

Pierwsze małżeństwo i związki

W 1891 roku Herbert George Wells poślubił swoją kuzynkę, Isabel Mary Wells. Jednak to małżeństwo nie przetrwało próby czasu. Para zdecydowała się na separację w 1894 roku, co było bezpośrednim skutkiem zakochania się Wellsa w jednej ze swoich studentek. Ten burzliwy okres w jego życiu osobistym zbiegł się z intensywnym rozwojem jego kariery literackiej, co świadczy o złożoności jego osobowości i dynamice, z jaką przeplatał życie prywatne z zawodowym.

Drugie małżeństwo i rodzina

Drugą żoną Herberta George’a Wellsa została wspomniana studentka, Amy Catherine Robbins, znana szerzej jako Jane. Ich związek rozpoczął się w październiku 1895 roku i trwał nieprzerwanie aż do jej śmierci w 1927 roku. Małżeństwo z Jane stanowiło stabilny fundament w życiu Wellsa, pozwalając mu na dalszy rozwój twórczy i osobisty. Para doczekała się czworga dzieci.

Dzieci i potomstwo

Herbert George Wells miał czworo dzieci, wśród których znaleźli się m.in. George Philip Wells (G. P. Wells) oraz Anthony West, obaj również związani z pisarstwem. Dalsze pokolenia również kontynuowały dziedzictwo rodziny, czego przykładem jest wnuk Wellsa, Simon Wells, znany reżyser filmowy. Ta linia potomków świadczy o trwałym wpływie Wellsa na kolejne generacje jego rodziny i kultury.

Kariera i twórczość Herbert George Wells

Początki kariery i edukacja

Droga Herberta George’a Wellsa do literackiej sławy nie była pozbawiona wyzwań. W 1874 roku, mając zaledwie 8 lat, uległ wypadkowi i złamał nogę, co zmusiło go do spędzenia wielu tygodni w łóżku. To właśnie ten okres rekonwalescencji, spędzony na czytaniu książek przynoszonych przez ojca, rozbudził w nim pasję do literatury i pisania. Po latach trudnych praktyk zawodowych, w tym pracy jako subiekt w sklepie bławatnym (draper) w Southsea, gdzie spędzał 13 godzin dziennie, Wells otrzymał szansę na rozwój intelektualny. Dzięki stypendium studiował biologię w Normal School of Science w South Kensington. Mimo posiadania funduszy, często cierpiał głód, co jednak nie przeszkodziło mu w zdobyciu wiedzy. W 1890 roku uzyskał tytuł Bachelor of Science (licencjat) z zoologii w ramach programu zewnętrznego Uniwersytetu Londyńskiego. Zimą 1887–1888, podczas długiej rekonwalescencji w posiadłości Uppark w Sussex, gdzie jego matka pracowała jako ochmistrzyni, Wells miał swobodny dostęp do bogatej biblioteki, co jeszcze bardziej pogłębiło jego zamiłowanie do czytania i nauki.

Pierwszą opublikowaną książką Wellsa nie była jednak powieść, lecz podręcznik akademicki – „Text-Book of Biology”, wydany w dwóch tomach w 1893 roku. To świadczy o jego wczesnym zaangażowaniu w dziedzinę nauki i edukacji.

Najważniejsze dzieła i okres kreatywności

Kariera literacka Herberta George’a Wellsa nabrała tempa w 1895 roku wraz z publikacją noweli „Wehikuł czasu”. Utwór ten stał się fundamentem nowoczesnej literatury o podróżach w czasie i natychmiastowo zapewnił mu rozgłos. Lata 1895–1898, spędzone w Woking, okazały się najbardziej kreatywnym okresem w życiu Wellsa. W tym czasie napisał takie arcydzieła jak „Wojna światów” (of the war of), „Niewidzialny człowiek” (the invisible man) oraz ukończył „Wyspę doktora Moreau” (doktora moreau). Te powieści, często określane jako klasyki science fiction, do dziś inspirują twórców, a „Wojna światów” została sfilmowana dwukrotnie, stając się ikoną gatunku. W tym samym okresie, w 1898 roku, Joseph Conrad, będąc pod wrażeniem talentu Wellsa do łączenia fantastyki z realizmem, nazwał go „Realistą Fantastyki”.

Jego wpływ na gatunek jest nieoceniony, a prace takie jak „First Men in the Moon” (first men in the moon) czy „The Country of the Blind” (the country of the blind) eksplorują nowe, fascynujące koncepcje. Wells był także autorem monumentalnego dzieła historycznego „The Outline of History” (Zarys historii), które ukazywało postęp ludzkości i stało się jednym z jego najważniejszych dokonań w dziedzinie literatury faktu. Jego wizje przyszłości, zawarte w takich dziełach jak „The Shape of Things to Come” (the shape of things to come, 1933), często wyprzedzały epokę, przewidując wynalazki i zmiany społeczne.

Różnorodność twórczości

Oprócz fantastyki naukowej, Herbert George Wells tworzył również powieści społeczno-obyczajowe. Dzieła takie jak „Kipps” (1905) czy „Historia pana Polly” (the history of mr polly, 1910) przedstawiały życie niższej klasy średniej w Anglii z humorem i realizmem. Wells nie bał się poruszać trudnych tematów społecznych i politycznych, często krytykując istniejący porządek i proponując własne wizje społeczeństwa. Jego twórczość była odzwierciedleniem jego głębokiego zaangażowania w sprawy społeczne i polityczne, co znajdowało wyraz w jego działaniach w Towarzystwie Fabiańskim.

Działalność społeczna i polityczna

Od młodości Herbert George Wells był zdeklarowanym socjalistą i aktywnie działał w Towarzystwie Fabiańskim (fabian society), promując reformy społeczne i sprawiedliwy podział dóbr. Idee o podłożu socjalistycznym przenikały jego twórczość, kształtując jego poglądy na etykę i społeczeństwo. Jego myślenie było silnie zakorzenione w kontekście darwinowskim, co wynikało z jego wykształcenia biologicznego pod okiem Thomasa Henry’ego Huxleya (huxley). W swoich późniejszych latach coraz bardziej odchodził od beletrystyki na rzecz publicystyki, w której wykładał swoje wizje dotyczące rządu światowego i postępu technicznego. Wells wierzył w możliwość naprawy świata poprzez naukę i edukację, co manifestował w licznych dziełach utopijnych. Jego postawa często wywoływała liczne kontrowersje, a jego poglądy i aktywność społeczna stanowiły integralną część jego dziedzictwa.

Osiągnięcia i uznanie Herbert George Wells

Herbert George Wells był postacią niezwykle cenioną w świecie literatury, co potwierdzają liczne nominacje do Literackiej Nagrody Nobla. Choć nigdy nie otrzymał tego prestiżowego wyróżnienia, aż czterokrotne nominacje świadczą o jego ogromnym wpływie na światową literaturę. Jego wkład w rozwój gatunku science fiction jest niepodważalny; obok Juliusza Verne’a i Hugo Gernsbacka, Wells jest uznawany za jednego z głównych twórców tego gatunku. Jego innowacyjne podejście do tworzenia fikcyjnych światów, jak również jego trafne przewidywania dotyczące przyszłości, ugruntowały jego pozycję jako jednego z najważniejszych pisarzy XX wieku.

W latach 1933–1936 pełnił prestiżową funkcję prezesa PEN International, przejmując to stanowisko po Johnie Galsworthym. Jest to dowód na jego uznanie w środowisku literackim i jego zaangażowanie w promowanie wolności słowa i kultury.

Najważniejsze dzieła Herberta George’a Wellsa

• „Wehikuł czasu” (1895)
• „Wyspa doktora Moreau” (zakończona przed 1898)
• „Wojna światów” (przed 1898)
• „Niewidzialny człowiek” (przed 1898)
• „Kipps” (1905)
• „Historia pana Polly” (1910)
• „The Outline of History” (Zarys historii)

Ciekawostki i przewidywania Herbert George Wells

Herbert George Wells z niezwykłą trafnością przewidział wiele wynalazków i zjawisk, które zrewolucjonizowały świat. Wśród jego wizji znalazły się m.in. pojawienie się samolotów, czołgów, podróży kosmicznych, broni jądrowej, telewizji satelitarnej oraz koncepcji przypominającej dzisiejszy internet (World Wide Web). Jego zdolność do antycypowania przyszłości, często przedstawiana w kontekście katastroficznych wizji, czyni go jednym z najbardziej fascynujących myślicieli swojego pokolenia. Obraz płonących pieców hutniczych, który Wells zaobserwował podczas pobytu w Stoke-on-Trent w 1888 roku, zainspirował go do opisania marsjańskich maszyn w „Wojnie światów”.

Jednym z jego uczniów w Henley House School był A. A. Milne, późniejszy autor uwielbianego „Kubusia Puchatka”. Wells, cierpiący na cukrzycę, był również współzałożycielem organizacji charytatywnej The Diabetic Association (obecnie znanej jako Diabetes UK) w 1934 roku, co świadczy o jego zaangażowaniu w działalność filantropijną. Jego powieść „The Invisible Man” (niewidzialny człowiek) stała się inspiracją dla licznych adaptacji filmowych, w tym dla filmów Stevena Spielberga (stevena spielberga). Wells, piszący czasem pod pseudonimem Reginald Bliss (pseudonimem reginald bliss), pozostawił po sobie bogate dziedzictwo, które nadal inspiruje i fascynuje czytelników na całym świecie, a jego wizje przyszłości wciąż wydają się zaskakująco aktualne.

Przewidywania technologii i przyszłości

• Samoloty
• Czołgi
• Podróże kosmiczne
• Broń jądrowa
• Telewizja satelitarna
• Koncepcja przypominająca dzisiejszy internet (World Wide Web)

Warto wiedzieć: Joseph Conrad, będąc pod wrażeniem talentu Wellsa do łączenia fantastyki z realizmem, nazwał go w 1898 roku „Realistą Fantastyki”.

Kluczowe daty w życiu i karierze Herberta George’a Wellsa

Herbert George Wells, jako mistrz gatunku science fiction, pozostawił po sobie spuściznę dzieł, które nie tylko przewidziały przyszłość, ale także ukształtowały nasze rozumienie technologii i społeczeństwa. Jego umiejętność łączenia naukowej precyzji z wyobraźnią sprawia, że jego pisarstwo pozostaje aktualne i inspirujące do dziś.

Często Zadawane Pytania (FAQ)

Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/H._G._Wells